Page 166 - فصلنامه قانون نامه - قوانین معاملاتی صنعت نفت
P. 166
-3مقررات هیأت رسیدگی به شکایات مناقصات
اختلافـــات مالیـــاتی ،کمیســـیونهای مـــواد 99 ،77و 100شـــهرداری و
کمیســیون رســیدگی بــه اختلافــات گمرکــی داخــل در مراجــع اداری
استثنایی (اختصاصی) هستند.
مراجــع انتظــامی هــم ،رســیدگی بــه تخلفــات انتظــامی اشــخاص ذی ربــط و
صــدور رأی را عهدهدارنــد .هیــأت رســیدگی بــه تخلفــات اداری کارمنــدان
دولـت ،دادگـاه عـالی و دادگـاه عـالی تجدیـدنظر انتظـامی قضـات ،دادگـاه
انتظامی وکلا از این دستهاند.
اگـر شـکایت فاقـد منشـأ قـراردادی از تصـمیم یـا رأی یـک واحـد دولتـی ،بـا
عنـوان اداره کننـده کـه تجلـی آن در اِعمـال حاکمیـت نسـبت بـه اشـخاص
حقوق خصوصی با عنـوان اداره شـونده مطـرح گـردد ،موضـوع نـاظر بـه یـک
رابطــۀ نــابرابر و در صــلاحیت مراجــع اداری و لــیکن در صــورت طــرح
شکواییه به طرفیتِ یک واحـد دولتـی و یـا غیردولتـی ،بـا عنـوان یـک طـرف
رابطـۀ برابـر قـراردادی (ولـو الحـاقی) و یـا غیرقـراردادی (مسـؤولیت مـدنی)
کـه تجلـی آن در تصـدیگری باشـد ،موضـوع در صـلاحیت مرجـع قضـایی
است.
پیشینۀ الگوی تقنینی در حقوق موضوعه نیز ،بر این امر صحه میگذارد.
از طرفــی ،زمــانی کــه منشــأ اخــتلاف قــراردادی اســت صــرفنظر از اشــخاص
طـرف دعـوی علیالاصـول موضــوع در صـلاحیت عـام محـاکم دادگســتری
اســت مگــر آنکــه مقــنن ،مرجــع قضــایی حقــوق اســتثنایی (اختصاصــی)
غیردادگستری تعیین کرده باشد.
اختلافـات ناشـی از مناقصـه هـم بـه عنـوان یـک عقـد ،دارای منشـأ قـراردادی
است .لذا اگـر اخـتلاف منبعـث از مناقصـه میـان اشـخاص حقـوق خصوصـی
باشـد ،داخـل در صـلاحیت مرجـع قضـایی حقـوقی عمـومی (دادگسـتری) و
در صــورتی کــه ،اخــتلاف موصــوف میــان اشــخاص حقــوق خصوصــی بــا
حقــوق عمــومی باشــد ،موضــوع در صــلاحیت مرجــع قضــایی حقــوقی
استثنایی (اختصاصی) غیردادگستری است.
بهطور مثـال هرگـاه اخـتلاف مناقصـهگر بـا شـرکت توزیـع نیـروی بـرق اسـتان
بــه عنــوان یــک شــرکت خصوصــی اداره کننــده خــدمات عمــومی در یــک
مناقصـه بــا بودجــه جــاری باشــد ،بایســتی بــه دادگســتری مراجعــه شــود؛
لـیکن اگـر همـان دو شـرکت در مناقصـه بـا بودجـه عمـومی دولتـی دچـار
اخـتلاف شـوند ،بایسـتی بـه هیـأت رسـیدگی بـه شـکایات قـانون برگـزاری
مناقصات رجوع گردد.
پس هیـأت مـذکور ،بـه نـوعی بـدل از دادگسـتری در نظـام قضـایی (نـه اداری)
اسـت .از ایـنرو ،هیـأت رسـیدگی بـه شـکایات قـانون برگـزاری مناقصـات،
مرجــع قضــایی حقــوقی اســتثنایی (اختصاصــی) غیردادگســتری (نــه اداری
استثنایی غیردادگستری) است.
165
